Soms komen werk en privé onverwachts samen. Wat ik bijna dagelijks anderen adviseer, bleek ineens op mezelf van toepassing.

Tijdens onze vakantie in augustus 2025 in het mooie Puglia wees mijn man mij op een kleine, nieuwe moedervlek op de achterkant van mijn bovenbeen, voor mij niet zichtbaar. Hij was ongeveer een halve centimeter groot. 

Tijdens mijn werk voor ‘Beter’ leerde ik veel van een bedrijfsarts met wie ik intensief samenwerkte. Hij heeft een scherp oog voor huidafwijkingen en haalde tijdens gezondheidsonderzoeken zo nu en dan een melanoom ‘eruit’. Waarmee ik bedoel dat hij bij twijfel de dermatoscoop erbij pakte en iemand doorverwees naar de dermatoloog. Ook gaf hij mij een dik leerboek te leen over huidafwijkingen, dat ik destijds met veel interesse las, en de foto’s bekeek ik aandachtig.

Een jaar eerder had ik een document gemaakt over het herkennen en voorkomen van huidkanker, en dit ook verspreid onder vrienden en familie. Ik sta bekend als preventie-fanaat, en die naam maak ik graag waar. Met enige regelmaat mail ik dit ook naar deelnemers van het Persoonlijk Preventief Medisch Onderzoek, of adviseer ik bedrijven waar ik vitaliteitsbegeleiding doe om de informatie bijvoorbeeld op hun intranet te plaatsen. Mijn man Matthijs had het ook gelezen en dat kwam nu goed van pas! 

Even terug naar mijn nieuwe moedervlek. We maakten er een foto van, en de plek voldeed aan drie onderdelen van de zogeheten ABCDE-regel: asymmetrie (asymmetry) –> de vorm was niet helemaal gelijk, begrenzing (border) –> de rand was iets grillig en subtiel rafelig, en kleur (color) –> aan één zijde was de vlek wat donkerder. Heel subtiel allemaal, want de plek was ook echt klein.

Na de vakantie maakte ik een afspraak bij de huisarts en vroeg om een doorverwijzing om het plekje te laten verwijderen. Zo gezegd, zo gedaan. De junior coassistent twijfelde of het nodig was hem weg te halen, maar de dermatoloog was stellig: die moest weg. ‘When in doubt, take it out’, zei hij met een glimlach. Een zin die ik niet snel zal vergeten, en een mooi leermoment. We maakten een afspraak om het plekje te verwijderen.

Na veertien dagen kwam de (voorlopige) uitslag: een melanoom in situ.
Dat betekent dat de afwijkende cellen nog niet in de diepere huidlagen zijn doorgedrongen, dus op tijd ontdekt! Er volgt binnenkort nog een nabehandeling met wat ruimere snijvlakken om zeker te zijn dat alles volledig is verwijderd.

In mijn werk bij In Company Care draait alles om vroegsignalering, en nu had ik daar zelf profijt van. Top, I Love Preventie en dankjewel voor je alertheid Matthijs en dankjewel Dr. Kemperman!

Waar je op kunt letten:

Huidkanker is de meest voorkomende vorm van kanker in Nederland: jaarlijks krijgen bijna 80.000 mensen deze diagnose. Hoe eerder het wordt ontdekt, hoe beter de vooruitzichten.

De meest voorkomende vormen zijn:
• Basaalcelcarcinoom (BCC): glanzend, parelmoerachtig knobbeltje, soms met zichtbare bloedvaatjes. Groeit langzaam en zaait zelden uit.
• Plaveiselcelcarcinoom (PCC): stevig, rood of schilferig bultje dat kan zweren of bloeden. Ontstaat vaak op zonblootgestelde delen en heeft iets meer kans op uitzaaiing.
• Melanoom: de meest agressieve vorm, ontstaan uit pigmentcellen (melanocyten). Kenmerken zijn een nieuwe of veranderende moedervlek, onregelmatige randen, meerdere kleuren, jeuk of bloeding.
• Daarnaast is er nog een veelvoorkomend voorstadium: actinische keratose – ruwe, schilferige plekjes die aanvoelen als schuurpapier en zich kunnen ontwikkelen tot huidkanker.

De ABCDE-regel

Een eenvoudige methode om verdachte moedervlekken te herkennen:

A – Asymmetrie (Asymmetry): de ene helft ziet er anders uit dan de andere helft
B – Begrenzing (Border): randen zijn grillig, onregelmatig of vaag
C – Kleur (Color): meerdere kleuren in één plek
D – Diameter (Diameter): groter dan 6 mm (maar ook kleinere kunnen verdacht zijn)
E – Evolutie (Evolution): verandering in grootte, kleur, vorm of gedrag (jeuk, bloeding)

Zie je één of meer van deze kenmerken? Laat het beoordelen door je huisarts.

Het ‘Lelijke Eendje’ principe

Niet elke verdachte plek voldoet aan de ABCDE-regel. Let ook op moedervlekken die duidelijk anders zijn dan de rest.
Mensen met veel moedervlekken herkennen hun huidpatroon goed, een plek die daarvan afwijkt, verdient extra aandacht.

Zo bescherm je je huid

Met eenvoudige gewoontes verklein je de kans op huidkanker aanzienlijk:

• Gebruik dagelijks zonnebrand met SPF 30 of hoger.
• Smeer 15 minuten vóór blootstelling aan de zon en herhaal elke 2 uur.
• Vermijd zon tussen 11:00 en 15:00 uur.
• Draag een hoed, zonnebril en UV-werende kleding.
• Gebruik geen zonnebank.
• Bescherm kinderen extra goed: verbranding op jonge leeftijd vergroot het risico later.

Zelfcheck

• Controleer je huid regelmatig op nieuwe of veranderende plekjes.
• Vraag iemand om mee te kijken op plekken die je zelf niet goed kunt zien.
• Twijfel je? Laat het beoordelen door je huisarts of dermatoloog. 

Take Care!

Cisca Frinking